Werkgroep Dialect
Feuilleton "De Mijnwerker en zijn
omgeving"
Dit
verhaal krijgt 4 hoofdstukken en is doorspekt met dialect woorden.
klik hier om direct naar dit verhaal te gaan
|
|
Doel. ´t in sjtand houte, bevordere en beware
van ´t dialect
Op welke
manneer?
Doeёr publicasies: - In de lokale pers
- ´n ege periodiek
-
of ´n
sjpesiale oetgave
Doeёr archivering: -
verzamele
van publicasies
-
sjpreёkwuёrd/gezigkdes/oetdrukkinge
verzamele
-
thema´s besjrieve zoeёwie bievuurbeeld: Ambachte, de familie, in en om de
boet
en wat me zich nog mieё zou kinne bedinke.
Doeër vuurdrachte: Op aavroag houte vier vuurdrachte vuur groepe
Doeёr ongersjtuёning: Van
angere vereniginge die get mit dialect dont, bievuurbeeld:
-
carnavalsvereniginge à
carnevalsgezit
à
proclamasies
à
carnavalsmis
à
leedjeskonkoer
Vuur
anger vereniginge wille vier natuurlik ooch waal get doeën
Van partecleёre en bedrieve, bievuurbeeld:
-
advertensies vertale (rondj de vasteloavend)
-
oetnuёdeginge vuur ´n 25 jaorige broelof, of ´n doeёdesjildje vertale
Of:
Doeёr dinger die vier os nog neet bedach hubbe, mer hoe
angere os op wieze, gier bievuurbeeld.
Gier kint kontakt opnumme via: Wiel Roeselers, Folkloriada 15, 6441 DW
Brunssum
tel. 085 –
8781074
e-mail w.roeselers@xs4all.nl
|
|
Regelmoatig presentere vieër os “Bie Wieze Van
Sjpreëke”, in het Parelnieuws.
Vier nuëdige jieëderee oet om hie aan deel te numme. Doer
´n sjtukske te sjrieve en noa onge sjtond e-mail adres te sjikke, of om ´ns
langs te komme op een van os oavende; de 2e moandig van de moand om
20.00 oer Schoolstraat 4 in Broenssem.
In het Site archief staan alle eerdere
dialectbijdragen ( DOWNLAD DE PDF READER HIER )
Heemkunde Brunssum, Dialectbijdrage april 2012
Eike tik
In ’n kurfke
Broen van reet
Ligke bontj gekluërd
De eikes al gereed
Alle man om gen dusj
Mit kluërig kleed bedik
Jieëderee ’n eike
Effe kuppe,tik, tik, tik
Sangerdaags op ’t huuske
Duje dat ’t verrik
Wiel Roeselers
Poasjweer
Mit Poasje woar ‘t zoeëmerweer,
dat mak’ste neet duks mit,
dan woar ‘t kaod bis óp ‘t lets,
d’r sjnei wer boete likt.
De beum sjtoan volóp in blui,
es ‘t noe mar neet geet vreze,
want angesj zalle v’r dit joar,
nog gans get freut verleze.
Dieke boeëne, en de radieze,
die kinne d’r waal teëge,
mar d’r blómmezoad in al mieng pöt,
zit neet óm vrós verleëge.
De moand April deet wat heë wil,
dat is al lang bekind,
‘t kin reëge, vrós of hagel zien
of kouwe sjrale wind.
Mar inins is ‘t sjlechte weer vuurbei,
dat is woeë vier óp hope,
en kin’ste wer de ganse daag,
mit kótte muikes lope.
Dan sjtoan de beum pas ech in blui,
en alles kumt tot leëve,
dan zit ich lever in d’r gaad,
es heem zitte te sjrieve.
Thei Janssen
†
Volksgebroeke oet
de Uësteriekse tied (1712-1794)
Op “Fakkelzondig”, der ieësjte zondig van de Vaste,
leep de joegend mit sjtruëfakkele doeër de freutweije.
Op Paumzondig sjtook der boer ’t ieësjte puimke onger
’t wiewatersbekske, ’t twieëde in ene sjtiel van de sjuër
en ’t driede in der kauwsjtal. Doanoa trok heë mit vrouw
en kinjer ge veldj i en poatte zien paume op jieëker veldj,
jieëkere freutwei en al zien beënje. Mit Poasje kipde me
geverfde eier. In de Gouw Weëk leet der pasjtoeër der
kuster en zien hoeshoudster van hoes bis hoes goan
en eier ophoale, woeëbie der kuster jieëker hoes mit
wiewater besjprinkelde. ’n Deel van de eier woar vuur
pasjtoeër zelf, ’n deel vuur de kuster en de res woeërd,
sjoeën geverfd, doeër de pasjtoeër oetgedild aan de
catechismuskinjer. Dan ontbrook geen Inkel kindj!
Vrie vertaald oet
’t book van “
pasjtoeër Moonen
“Brunssum de
eeuwen door”
Helle eier
Mit Poasje eët ich helle eier,
dat
is lekker, doa geneet ich van,
behalve
ing paar daag spieëder,
es ich neet noa 't hüske kan.
Thei
Janssen †
Vuurjoarstied
Eindelijk is ’t weer zoeë wiet,
’t is weer vuurjoars tied.
’t Sönneke sjient weer doeër de beum,
’t graas wurd weer langzaam greun.
De blome beginne weer te gruije,
Sommige beginne zelfs te bluije.
De vuëgel vleege weer tsjilpend rondj,
Wat zunt die natuurlijke dinger toch gezondj.
’t Is gewuën ’n lus vuur ’t oog jieëder daag,
Gelukkig dat dat noch ummer maag.
Preuf ’t vuurjoar zoeë lang wieë ’t geet,
Doe zals zieën wie good dich dat deet.
Zoeë lang vier doa van noch kinne geneete,
Hove vier os zelf neet op te sjleete!
Dink dan ooch ins wat hubbe vier ’t toch good,
En es ’t nuëdig is put dan oeët dat vuurjoar hiël
veuël nuje mood!
Ron Logister.
Vuurjoar
’t is vuurjoar va 2009
En vier zitte boete op de bank
En dont de oge touw
Vier loestere noa de vuëgel gezank
Dat is ’t leëve
En mit ee teske kaffe va de vrouw
Es vier ’t mage beleëve
Da kunt d’r zoeëmer gauw
Noe sjtont vier op en gunt noa binne
Want der kruupt ee wölksjke vuur de zon
Jan Halmans
De
gauze
Op Amelandj verzamele zich de gauze
En make hiej een ganse lang pauze
Oet Rusland komme ze vandan
In oktoeëber zind ze der massaal
Doe kins de klok drop zitte
Went ze komme aa zitte
Ze gont zich hiej aa sjterke
De boeëre gont dat weer merke
De ganse wintjer blieve ze hiej
Alleen mer vreëte en veul sjieterie
In de wejje zuus te alleen gauze kluër
Op Amelandj in de natuur
Went de wintjer is vuurbiej
Is ’t gedoan mit de vreëterie
Sjtil aa zind ze koeëgelrondj
’t graas va Amelandj is gezondj
Went da ‘t vuurjoar naderd
Huër ste ee en al gesjnater
En weer kins te de klok drop zitte
Went ze goan vertrikke
Op de 15e in de mei moandj
Verloate ze massaal ’t eilandj
En vertrikke noa Ruslandj
Om te bruije in ’t ege landj
Jan van Haaf
`t Vuërjoar zit in de loeg
Dat merkt me aan de natuur mer oog aan de luuj,
Miejn vrow begint dan te poetse tot alles blinkt wiej nuuj,
Ze is de kou zat, en zèt vinsters en duëre oape,
Frissje loëf mot noa bènne zeat ze, alles woar lang genog gesjloate,
De ganse boet sjteet dan op d`r kop,
Ze sjlèpt mit alles noa boëte, ich weet neet miej woeë ich zitte mot,
Al driej daag eate viejr friet mit kroket,
Diej ligge mich op de maag ze zint erg vèt ,
Nog twieëj daag mood houte zeat ze dan bèn ich kloar,
Dan heat alles een gow buërt gehad tot volgend joar,
Gelökkig zèk ich, dan kumpt weer
rust in de tent,
Och erme haus zeat ze, doe bès niks gewend,
Ich sjnap neet dat diej zin in sjoeënmaak heat,
En doa gaar neet meug van weat,
Es Ich `t woeërd sjoeënmaak huër weër ich neet good,
Dan zakt mich de mood,
Tot in de sjoeën,
Doa kên ich niks aan doeën.
Jan Theunissen
Vreugjoar
Went de magnolia’s
oetbundig sjtond te bluije.
En in azalea en rododendron
de knuup beginne te gruije.
Aan beuke, wie veënkes,
de nuje bleëdjes komme.
De hosta’s hun bleër ontrolle
en varens zich ontkromme:
De zon de eërd raakt,
vuurzichtig mit werme handj.
Dan zou ich ’t oet kinne sjrieëwe:
“’t Vreugjoar is in ’t landj!”
Wiel Roeselers
Oetsjpreuëk
Neet jieëder ei is te eëte.
Ooch al lieët der haan de helste sjrei, oane hoon has doe nog lang geen
ei!
Wiel Roeselers
Sjpreëkwuërd
uëver Poasje en eier
Dao is 't dik gowwe vriedig Zij
hebben het niet breed
Heë kumt mit zout es 't ei op is Dat is mosterd na de maaltijd
Vruij dich neet op ongekoakde eier Verkoop de huid niet voor de beer geschoten is
Me it geen Poasjeier
op Gowwe Vriedig Alles op
zijn tijd
Greune krismes gieëft witte poasje Weerspreuk
Dialectgroep:
Folkloriada 15 6441 DW Brunssum w.roeselers@xs4all.nl